Tiêu chảy là tình trạng tiêu phân lỏng ba lần hoặc nhiều hơn mỗi ngày. Tiêu chảy có hai dạng là tiêu chảy cấp tính và tiêu chảy mạn tính, kéo dài. Nguyên nhân phổ biến là nhiễm trùng đường ruột do siêu vi, vi khuẩn hoặc ký sinh trùng gây ra. Tiêu chảy gây mất nước, rối loạn điện giải, rối loạn toan kiềm trong môi trường cơ thể, có thể nguy hiểm đến tính mạng. Đây là một triệu chứng của nhiều bệnh cơ thể, nhất là những bệnh thuộc hệ tiêu hóa. Qua bài viết sau đây, Toptrust.vn sẽ giới thiệu 10 bệnh gây tiêu chảy thường gặp nhất và cách phòng bệnh.
Salmonella
non typhi là một trong những vi khuẩn thường gặp gây bệnh cảnh tiêu chảy cấp ở
cả người lớn và trẻ em. Bệnh có thể gây thành dịch do nguồn nước hoặc thực phẩm
bị nhiễm Salmonella. Triệu chứng lâm sàng của bệnh bao gồm đau quặn bụng, tiêu
chảy, có thể có sốt, buồn nôn, nôn, phân có thể có máu. Trường hợp nặng có thể
mất nước, nhiễm trùng nhiễm độc toàn thân dẫn tới tử vong. Phòng bệnh: ăn chín, uống chín, rửa tay sạch trước
khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Hạn chế ăn những loại thực phẩm lề đường, thức ăn
đã ôi thiu, thức ăn chưa rõ nguồn gốc.
Vi khuẩn Salmonella non typhi
2
Bệnh lỵ trực trùng
Lỵ trực
trùng là một trong những bệnh gây tiêu chảy thường gặp, nhất là vào mùa nóng.
Tác nhân gây bệnh là vi khuẩn Shigella, lây bệnh qua đường tiêu hóa. Bệnh có thể
xuất hiện thành dịch do nguồn nước hoặc thức ăn bị nhiễm khuẩn. Triệu chứng của
bệnh bao gồm hội chứng lỵ: đau quặn bụng, tiêu chảy, mót rặn, phân thường có
kèm máu. Bệnh nhân có thể có sốt, buồn nôn, nôn. Phòng bệnh: tương tự như phòng bệnh tiêu chảy do
Salmonella: ăn chín, uống chín, rửa tay sạch trước khi ăn và sau khi đi vệ
sinh. Hạn chế ăn những loại thực phẩm lề đường, thức ăn đã ôi thiu, thức ăn
chưa rõ nguồn gốc.
Trực khuẩn lỵ
3
Bệnh lỵ amip
Bệnh
lỵ amip là một bệnh nhiễm trùng ở ruột già do Entamoeba histolytica gây nên với
bệnh cảnh lâm sàng là hội chứng lỵ (đau quặn bụng, tiêu chảy, mót rặn) tương tự
như bệnh lỵ trực trùng. Phân có thể có máu. Bệnh thường gặp ở người lớn và trẻ
em > 5 tuổi. Diễn tiến của bệnh ít rầm rộ so với bệnh lỵ trực trùng. Phòng bệnh: tương tự như phòng bệnh tiêu chảy do
Salmonella: ăn chín, uống chín, rửa tay sạch trước khi ăn và sau khi đi vệ
sinh. Hạn chế ăn những loại thực phẩm lề đường, thức ăn đã ôi thiu, thức ăn
chưa rõ nguồn gốc.
Bệnh lỵ amip
4
Tả
Tả là
một bệnh nhiễm trùng đường ruột do vi khuẩn tả có tên là Vibrio Cholerae gây
ra. Độc tố của vi khuẩn tả tiết ra gây tiêu chảy cấp và mất nước nặng, có thể dẫn
đến tử vong. Đặc trưng của bệnh là triệu chứng tiêu chảy ồ ạt, phân lỏng nhiều
nước, màu trắng đục như nước vo gạo. Có thể kèm theo buồn nôn, nôn. Người bệnh
thường có vẻ mặt hốc hác, da khô do mất nước. Bệnh thường gây thành dịch ở các
địa phương, nhất là vào mùa nóng. Phòng bệnh: ăn chín, uống chín. Tuyệt đối không
được ăn rau sống, hải sản tươi sống, tiết canh,… tại vùng đang có dịch. Rửa tay
sạch trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Xử lý chất thải đúng nơi quy định.
Bệnh nhân mắc bệnh tả
5
Thương hàn
Thương
hàn là một bệnh đường tiêu hóa do nhiễm vi khuẩn Salmonella typhi hoặc
Salmonella paratyphi. Triệu chứng của bệnh bao gồm: tiêu chảy, sốt cao liên tục
có khi lên đến 40 độ C (sốt hình cao nguyên), mạch chậm (mạch nhiệt phân ly),
vã mồ hôi, phát ban khắp cơ thể. Bệnh có thể gây ra những biến chứng như xuất
huyết tiêu hóa, thủng ruột, viêm cơ tim, viêm xương, nhiễm trùng huyết,… Phòng bệnh: bệnh thương hàn có thể được phòng bằng
cách tiêm hoặc uống vắc-xin. Thực hiện ăn chín, uống chín, rửa tay sạch bằng xà
phòng trước khi ăn, khi chế biến thức ăn và sau khi đi vệ sinh. Xử lý tốt các
chất thải của người và gia súc. Tích cực diệt ruồi, gián.
Trẻ mắc bệnh thương hàn
6
Hội chứng kém hấp thu
Hội
chứng kém hấp thu là một tình trạng bệnh lý biểu hiện sự suy giảm một phần hoặc
hoàn toàn chức năng hấp thu của hệ tiêu hóa, nhất là ở ruột non. Triệu chứng của
bệnh bao gồm: gầy sút mặc dù ăn ngon miệng, tiêu chảy, bụng chướng hơi, huyết
áp thấp, thiếu máu, chảy máu, yếu cơ, viêm dây thần kinh ngoại biên,…Bệnh thường
gặp ở trẻ em. Biện pháp khắc phục được khuyến cáo: chế độ ăn
ít chất xơ, ít chất béo và sữa. Ăn nhiều thức ăn loãng, bổ sung vitamin, khoáng
chất. Có thể sử dụng một số loại thảo dược để cải thiện triệu chứng như hạt cây
thì là, cỏ ba lá, bạc hà, nha đam, đại hoàng,…
Người mắc hội chứng kém hấp thu
7
Hội chứng ruột kích thích
Hội
chứng ruột kích thích hay còn gọi là rối loạn chức năng đại tràng, hội chứng đại
tràng co thắt, là một bệnh khá phổ biến ở nước ta, chiếm tỷ lệ 5-20% dân số. Bệnh
thường gặp ở nữ hơn so với nam. Triệu chứng của bệnh bao gồm đau bụng, tiêu chảy
hoặc táo bón kéo dài, hoặc tiêu chảy xen kẽ táo bón, mót rặn, bụng chướng hơi.
Bệnh tuy không nguy hiểm đến tính mạng nhưng ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc
sống. Biện pháp khắc phục: ăn đúng giờ, hạn chế ăn muộn
về đêm, uống nhiều nước, tránh các loại thức ăn khó tiêu, dễ sinh hơi như
khoai, sắn, xúc xích, ngũ cốc nguyên hạt,… Hạn chế những chất kích thích như rượu
bia, thuốc lá, cà phê, thức ăn cay nóng. Tránh stress, ngủ đủ giấc, tập thư
giãn,…
Người mắc hội chứng ruột kích thích
8
Tiêu chảy do Rotavirus
Tiêu
chảy do Rotavirus là một trong những bệnh tiêu chảy phổ biến ở trẻ sơ sinh và
trẻ nhỏ. Hầu hết trẻ em đều có ít nhất 01 lần trong đời bị nhiễm Rotavirus. Triệu
chứng của bệnh gồm sốt, tiêu chảy, phân thường không có máu, có thể ói mửa. Trẻ
thường có dấu hiệu mất nước từ nhẹ đến nặng như mắt trũng, môi khô, da nhăn, nếp
véo da mất chậm. Phòng bệnh: giữ vệ sinh cơ thể trẻ, cho trẻ ăn
chín, uống chín. Rửa tay sạch khi chế biến thức ăn cho trẻ và khi cho trẻ ăn.
Không cho trẻ ăn uống thực phẩm lề đường, thức ăn chưa rõ nguồn gốc.
Rotavirus
9
Ngộ độc thực phẩm
Ngộ độc
thực phẩm là một trong những nguyên nhân gây tiêu chảy thường gặp ở các tập thể.
Triệu chứng chung của ngộ độc thực phẩm bao gồm đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy, mệt
mỏi, có thể có sốt. Biến chứng của ngộ độc thực phẩm gồm mất nước, rối loạn điện
giải, sốc, nhiễm trùng huyết, thậm chí dẫn đến tử vong. Phòng bệnh: chọn loại thực phẩm có nguồn gốc rõ
ràng, vệ sinh kỹ thực phẩm, chế biến thức ăn kỹ càng, nấu chín, không sử dụng
các loại thực phẩm có khả năng gây ngộ độc cao, thực phẩm chưa rõ nguồn gốc, thực
phẩm đã hết hạn dùng.
Ngộ độc thực phẩm
10
Loét dạ dày tá tràng
Trong
bệnh loét dạ dày tá tràng, bệnh nhân có thể bị tiêu chảy do rối loạn quá trình
tiêu hóa, hấp thu thức ăn. Triệu chứng kèm theo gồm đau bụng vùng thượng vị, ợ
chua, ợ nóng, đôi khi tiểu ra máu do biến chứng xuất huyết tiêu hóa. Tỷ lệ bệnh
nhân bị tiêu chảy do loét dạ dày tá tràng vào khoảng 20-25%. Phòng bệnh: ăn uống đúng giờ, tránh bỏ bữa; hạn
chế căng thẳng tâm lý, stress; uống các loại thuốc kháng viêm phải có chỉ định
của bác sĩ.
Loét dạ dày tá tràng
Hy vọng bài viết trên đây sẽ giúp ích cho các bạn có thêm kiến thức về các bệnh gây tiêu chảy thường gặp và cách phòng những bệnh ấy.
